İcra Nedir?

İcra, borcunu yerine getirmeyen kişiye karşı alacaklının devlet gücünden yararlanarak hakkını elde etmesini sağlayan hukuki bir süreçtir. Bu süreçte, borçlunun ödeme yapmaması durumunda devletin yetkili organları devreye girer ve alacaklının talebi doğrultusunda borcun tahsili sağlanır. İcra işlemleri, yalnızca alacaklının haklarını güvence altına almakla kalmaz; aynı zamanda borçluya da yasal çerçevede itiraz ve savunma hakkı tanır. Böylece taraflar arasında adil bir denge kurulmuş olur. İcra türleri temel olarak ikiye ayrılır; Cüzi icra (İcra hukuku) ve Külli icra (İflas hukuku).

Cüzi İcra (İcra Hukuku)

Cüzi icrada, borçlunun karşısında bir veya birkaç alacaklı bulunur ve borçlunun malvarlığından sadece borca yetecek kadarı cebri icranın konusunu oluşturur. Cüzi icra kendi içinde takip dayanağına ve yöntemine göre ilamlı icra ve ilamsız icra olmak üzere ikiye ayrılır.

İlamlı İcra

Alacaklının elinde bir mahkeme ilamı (kararı) veya kanunların ilam niteliğinde saydığı bir belge bulunduğu durumlarda başvurulan yoldur. Alacaklı, mahkemeden aldığı ilam ile icra müdürlüğüne başvurarak icra takibini başlatır. Borçluya icra emri tebliğ edilir ve borçlu, tebliğden itibaren 7 gün içinde borcu ödemek veya itiraz etmek zorundadır. İlamlı icra takibinde, borçlunun borca itiraz etme imkanı sınırlıdır. Çünkü alacak mahkeme kararıyla kesinleşmiştir. Ancak borcun ödenmesi veya zaman aşımına uğraması gibi nedenlerle icranın geri çekilmesini talep edebilir. Ayrıca ilamlı icranın önemli bir detayı ise sadece para alacağı değil her türlü alacak (örneğin çocuk teslimi, taşınır teslimi, bir işin yapılması vb.) için bu yola başvurulabilmesidir.

İlamsız İcra

Alacaklının elinde mahkeme ilamı (kararı) olmadan başvurabildiği bir yoldur. Kural olarak sadece para ve teminat alacakları için bu yola başvurulabilir. İlamsız icra takibinde, borçluya ödeme emri gönderilir ve borçlu, tebliğden itibaren 7 gün içinde borca itiraz edebilir. Borçlu itiraz ederse, takip durur ve alacaklının itirazın kaldırılması veya iptali için dava açması gerekir. İlamsız icra üç alt türe ayrılır;

1. Genel Haciz Yoluyla Takip: Elinde herhangi bir belge (senet, ilam vb.) bulunmayan para ve teminat alacaklıları için öngörülmüş en temel yoldur.
2. Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yoluyla Takip: Alacaklının elinde bono, poliçe veya çek gibi bir kambiyo senedi bulunması durumunda başvurulan, genel haciz yoluna göre daha hızlı ve özel bir takip yoludur.
3. Kiralanan Taşınmazların İlamsız Tahliyesi: Kira bedelinin ödenmemesi veya kira süresinin sona ermesi durumlarında, taşınmazın tahliyesi için başvurulan özel bir ilamsız icra yoludur.

Külli İcra (İflas Hukuku)

Külli icrada (iflas), borçlunun karşısında tüm alacaklıları bulunur ve borçlunun haczedilebilen tüm malvarlığı cebri icranın konusunu oluşturur. Yalnızca bir alacaklı dahi hukuka başvursa, diğer her alacaklı haciz sonrasındaki satıştan ödeme alır.

İflas Yoluyla Takip: Kural olarak tacirler ve tacirler hakkındaki hükümlere tabi olanlar hakkında uygulanır.

• Genel İflas Yolu: İflasa tabi borçlular için genel yoldur.
• Kambiyo Senetlerine Mahsus İflas Yolu: Alacağı kambiyo senedine bağlı olan alacaklıların başvurabileceği yoldur.
• Doğrudan Doğruya (Takipsiz) İflas: Alacaklının veya borçlunun talebi üzerine, önceden bir icra takibi yapılmaksızın doğrudan ticaret mahkemesinden iflas kararı istenmesidir.

Konkordato: Borçlunun, alacaklılarının belli bir çoğunluğu ile yaptığı ve mahkemenin tasdiki ile hüküm kazanan, borçların yeniden yapılandırılmasını (vade verilmesi veya indirim yapılması) sağlayan bir anlaşmadır.

Unutulmamalıdır ki icra dairesi görevlilerinin görevlerini yaparken kusurlu hareketleriyle verdikleri zarardan idare yani Adalet Bakanlığı sorumludur. Bu gibi bir duruma karşı açılacak tazminat davası Adalet Bakanlığı aleyhine açılır. İcra ve iflas konusunda daha detaylı bilgi almak için bu bağlantı üzerinden bize ulaşabilirsiniz.